سوال:
قاضی در اموری مثل قذف ،حدود،دیات یا قصاص می تواند به علم خود استناد کند یا خیر؟و اموری مثل صدا یا تصویر مشتکی عنه با انکار وی می تواند دلیل قرار گیرد؟
جواب:
جواز استناد به علم قاضی در حقوق الناس قطعی تلقی شده- کما فی الجواهر- و در حقوق الله اختلاف است .ولی بنابر غور در روایات وارده به نظر می رسد بنای قضا،بر ظاهر است و نه علم قاضی مطلقا چه در حقوق الله و چه در حقوق الناس – کما حققناه فی محله – و نهایت این است که در صورت علم قاضی،به حاکم دیگر ارجاع می دهد و مبنی در پذیرش اقرار هم علم عادی است و اگر از ضبط صدا معلوم شود که سمتند به مقر است در حکم اقرار است و در صورت اشتباه اصوات و یا شک ،در حکم اقرار نیست